Wiele osób poszukujących informacji o tym, jak unieważnić kredyt waloryzowany do franka szwajcarskiego, zastanawia się, czy wielokrotne modyfikowanie kontraktu przekreśla szanse na wygraną w sądzie. Praktyka orzecznicza pokazuje jednak, że nawet liczne zmiany dokumentacji nie naprawiają jej pierwotnych wad prawnych. Doskonałym przykładem jest rozstrzygnięcie, które zapadło przed Sądem Okręgowym w Katowicach. Sprawa dotyczyła umowy z 2007 roku, a stroną pozwaną był Raiffeisen Bank. Zasądzona na rzecz kredytobiorców kwota przekroczyła w tym przypadku 1,3 miliona złotych.
Rozstrzygnięcie sądu w Katowicach
Przedmiotem oceny prawnej była umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF z 10 sierpnia 2008 roku, do której w kolejnych latach sporządzono łącznie aż sześć aneksów. W wydanym wyroku sąd wprost orzekł o bezwzględnej nieważności całego stosunku prawnego.
Konsekwencją tej decyzji było zasądzenie od pozwanego banku (Raiffeisen Bank) na rzecz powodów solidarnie kwoty 1 343 887,55 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Należności odsetkowe zostały rozbite na dwie pule:
- od kwoty 3 478,50 zł naliczane od 20 października 2020 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 1 340 409,05 zł naliczane od 16 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty.
Sąd obciążył również instytucję finansową kosztami procesu, nakazując zwrot na rzecz powodów kwoty 11 834 zł (wraz z odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia).
Dlaczego aneksowanie umowy nie zapobiega nieważności?
W rozpatrywanej sprawie kluczowy był fakt, że pierwotny kontrakt z 2007 roku opierał się na mechanizmach, które w sposób rażący naruszały interesy konsumentów. Bank zastrzegł sobie prawo do jednostronnego i arbitralnego ustalania kursów kupna oraz sprzedaży waluty, opierając się na wewnętrznych tabelach.
Przerzucenie całego ryzyka wahań rynkowych na kredytobiorców stanowi zastosowanie klauzul abuzywnych. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, takie postanowienia są nieważne od samego początku. Podpisanie w późniejszym czasie nawet sześciu aneksów do umowy nie ma mocy uzdrawiającej dla toksycznego mechanizmu indeksacji, co ostatecznie doprowadziło do upadku całego zobowiązania zawartego z Raiffeisen Bankiem.
Skutki finansowe dla kredytobiorców
Prawomocny wyrok ustalający nieważność oznacza powrót do sytuacji sprzed podpisania dokumentów w banku. Zobowiązanie jest traktowane jako darmowe, co niesie za sobą wymierne korzyści:
- Odzyskanie potężnych środków uiszczonych w formie comiesięcznych rat. W tym konkretnym przypadku wygenerowało to zasądzony zwrot przekraczający milion trzysta tysięcy złotych.
- Rozliczenie z bankiem ogranicza się wyłącznie do wysokości czystego kapitału udostępnionego ponad piętnaście lat temu, z pominięciem jakichkolwiek prowizji i odsetek rynkowych.
- Ustalenie nieważności otwiera bezpośrednią drogę do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości.
Każda sprawa wymaga rzetelnej, indywidualnej analizy prawniczej, pozwalającej na wybranie najbezpieczniejszej strategii. Zapraszamy do kontaktu.
Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 28 lutego 2022 r., sygn. akt II C 210/20

